Μάχη για τον θησαυρό του Γουλανδρή

Ο δικαστικός αγώνας δισεκατομμυρίων της κληρονόμου Ασπασίας Ζαΐμη, τα 83 έργα τέχνης και η πώλησή τους σε offshore εταιρία

Μυθικά έργα τέχνης, διάσημες εφοπλιστικές οικογένειες, γνωστοί δικηγόροι και ένα σαλέ στο Γκστάαντ συνθέτουν το σκηνικό μιας πολύκροτης υπόθεσης, που απασχολεί όχι μόνο τα ελληνικά media, αλλά και τον διεθνή Τύπο. 

Η κυρία Ζαΐμη εδώ και αρκετά χρόνια διεξάγει μια τεράστια δικαστική μάχη, σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει και να εντοπίσει τα περίφημα έργα των Ρενουάρ, Μονέ, Πικάσο, Σεζάν και κορυφαίων άλλων καλλιτεχνών. Η Ασπασία Ζαΐμη είναι μία από τις έξι κληρονόμους της Ελίζας Γουλανδρή, σύμφωνα με τη διαθήκη που η «δημοκρατία» έχει στη διάθεσή της.

Από αυτή τη διαθήκη η Ασπασία Ζαΐμη διεκδικεί και την οικοσκευή που βρισκόταν μέσα στο περίφημο σαλέ του Γκστάαντ, μεταξύ των οποίων και 83 έργα τέχνης, η αξία των οποίων, σύμφωνα με τα αμερικανικά ΜΜΕ, υπολογίζεται στα 3 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εντυπωσιακή αυτή συλλογή έργων τέχνης βρισκόταν στο σαλέ του Βασίλη Γουλανδρή και της συζύγου του Ελίζας.

Το σκηνικό της δικαστικής διαμάχης, που πλέον διαδραματίζεται στην Ελβετία, περιλαμβάνει ήρωες που ταξιδεύουν διαρκώς από την Αθήνα και τη Λοζάνη μέχρι τη Βραζιλία, όπου επίσης έχουν αναζητηθεί τα 83 έργα τέχνης. Η Ασπα Ζαΐμη είναι η μοναδική από τα ανίψια της Ελίζας Γουλανδρή που έχει διαχωρίσει τη θέση της και μετέχει σε αυτή τη δικαστική διαμάχη. Ομως, δεν είναι μόνη της, αφού πλαισιώνεται από γνωστούς Ελβετούς δικηγόρους και έναν διαπρεπή Έλληνα νομικό.

Η διεκδικητική Ασπα Ζαΐμη υποστήριζε πάντα πως το 1/6 της συλλογής των πινάκων τής ανήκει. Οι έρευνές της ξεκίνησαν από τη συλλογή που φιλοξενείται στο Μουσείο Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Άνδρο, πέρασε σε ειδικές θυρίδες φύλαξης έργων τέχνης στην Ελβετία, αλλά και σε χρηματιστηριακές εταιρίες στον Παναμά και σε ιδρύματα στο Λιχτενστάιν.

Η υπόθεση εκκρεμοδικεί εδώ και χρόνια, με τους δικαστές να εξετάζουν κυρίως εάν το πωλητήριο του 1985 είναι γνήσιο, μια και οι τιμές πώλησης ήταν ιδιαίτερα χαμηλές σε σχέση με την πραγματική τους αξία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. Η κυρία Ζαΐμη έχει επαναλάβει πολλές φορές πως ο Βασίλης και η Ελίζα Γουλανδρή δεν είχαν καμία πρόθεση να πουλήσουν τα έργα τέχνης τους, και μάλιστα σε τέτοιες εξευτελιστικές τιμές.

Η Εισαγγελία, πάντως, στη Λοζάνη εξετάζει πλέον και τους διαχειριστές του Ιδρύματος Γουλανδρή, ενώ πολλά ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι οι μεταβιβάσεις των έργων τέχνης δεν έχουν αντίτιμο, κάτι που νομικά δεν στέκει.

Σήμερα, τα δικαστήρια της Λοζάνης εξετάζουν επίσης τις πιθανότητες παραποίησης εγγράφων, πλαστών ντοκουμέντων και διπλοπροσωπίες στην εκτέλεση της διαθήκης. Κύριος αντίπαλος της Ασπας Ζαΐμη είναι ένας μακροχρόνιος υπάλληλος του ζεύγους Γουλανδρή, ο ιστορικός Κυριάκος Κουτσομάλλης, που διαχειρίζεται τη συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Αθήνα, το οποίο διεκδικεί για τον εαυτό του κάποια από τα έργα.

Ο κ. Κουτσομάλλης και μερικοί συγγενείς από την πλευρά του Βασίλη Γουλανδρή ισχυρίζονται ότι τα πιο πολύτιμα κομμάτια από τη συλλογή έργων τέχνης του ζευγαριού (83 έργα) έχουν πωληθεί σε μια offshore εταιρία αρκετά χρόνια πριν πεθάνει ο Βασίλης Γουλανδρής και πως δεν θα πρέπει να είναι μέρος της διεκδικούμενης κληρονομιάς.