Σώθηκαν τα καθρεφτάκια

Μία επιλογή έχει ο Τσίπρας στον δρόμο προς τις εκλογές

Από τον
Μανώλη Κοττάκη

Τρία ήταν τα βασικά στοιχεία της φυσιογνωμίας του ΣΥΡΙΖΑ στην προέλασή του προς την εξουσία. Τότε εθεωρείτο πως ήταν κόμμα πατριωτικό, κόμμα λαϊκοκοινωνικό και -το μεγάλο του ατού- κόμμα αντισυστημικό. Τέσσερα χρόνια μετά, και τα τρία αυτά στοιχεία τίθενται υπό αμφισβήτηση, «τρεμοπαίζουν» σαν τα φώτα ξεπεσμένων καλλιτεχνικών σχημάτων σε παραπαίον κέντρο διασκεδάσεως της επαρχίας.

Ο πατριωτισμός του ΣΥΡΙΖΑ εξεφράσθη με τον αντιγερμανισμό του. Με το αίτημα για τις πολεμικές αποζημιώσεις, με την αυταπάτη για τη διαγραφή του χρέους κατά τα πρότυπα της Διασκέψεως του 1956 και, κυρίως, με τις ηρωικές πιρουέτες του αλησμόνητου πρώτου οκταμήνου του 2015. Σήμερα όλα αυτά τα έχει πάρει ο αέρας! Αντιγερμανισμός δεν υπάρχει, έχει, αντιθέτως, αντικατασταθεί από άκρατο φιλοαμερικανισμό και άκρατο φιλομερκελισμό. Η Ελλάς έχει ενσωματωθεί πλήρως στον δυτικό σχεδιασμό και σε μεγάλο βαθμό είναι ο «ντελιβεράς» των μεγάλων δυνάμεων στα Βαλκάνια, στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Οι θέσεις της κυβέρνησης για τα εθνικά θέματα αποτελούν το απαύγασμα του «ρεαλισμού»: Οι Σκοπιανοί είναι «Μακεδόνες», οι μουσουλμάνοι της Θράκης «Τούρκοι», οι Βορειοηπειρώτες «Νοτιοαλβανοί» (οι ανδριάντες ηρώων τους όπως ο Κατσίφας θεωρούνται «αλυτρωτικοί» από τις ελληνικές Αρχές), η Αγία Σοφία θεωρείται απλώς «ιστορικό μέρος», το αίτημα για την αποχώρηση του Αττίλα «προπαρασκευαστική συνάντηση για θέματα ασφαλείας» και πάει λέγοντας. Ο ρεαλισμός, του ρεαλισμού, ω ρεαλισμέ! Ποιος πατριωτισμός;

Το δεύτερο στοιχείο της φυσιογνωμίας του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η αντισυστημικότητα. Η κόντρα του με τη διαπλοκή. Τα συμφέροντα. Σε αυτήν υπήρξε συνεπής μέχρις ενός σημείου της διαδρομής, αλλά στην τελική ευθεία προς τις εκλογές και στην απόπειρά του να μεταμορφωθεί σε κεντροαριστερό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα χάνει όποια κέρδη απεκόμισε. Πράγματι, σε όποιον κι αν έλεγες ότι το 2019 δεν θα λειτουργεί το Mega, ότι θα είναι εκτός εκδόσεων ο Γιώργος Μπόμπολας και ο Σταύρος Ψυχάρης και ότι το πρωτάθλημα θα το έπαιρνε τα τελευταία δύο χρόνια ομάδα άλλη από τον Ολυμπιακό θα σε περιγελούσε. Ολα αυτά πράγματι συνέβησαν. Αλλά στην τελική ευθεία προς τις εκλογές συμβαίνει κάτι εκπληκτικό. Ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ απάλλαξε το μιντιακό σύστημα της χώρας από τον εκσυγχρονισμό, στην αγωνία του να γίνει το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντος εναγκαλίζεται πρόσωπα και απόψεις εντελώς συστημικά, εκσυγχρονιστικά και μειοψηφικά στον λαό. Και κατά τούτο χάνει και τα λαϊκά στοιχεία της φυσιογνωμίας του και τα αντισυστημικά. Η παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας θεωρείται «προοδευτική πολιτική». Είναι βαθιά μειονότητα στον λαό, το πατριωτικό αίσθημα του οποίου προσβάλλει όμως. Η αλλαγή του άρθρου 3 του Συντάγματος για τη θρησκεία και η απάλειψη της Αγίας Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος από το Σύνταγμα θεωρούνται «προοδευτική πολιτική». Είναι βαθιά μειονότητα στον λαό όμως. Και υποτιμά τη μεγάλη διεργασία που έχει συντελεστεί σε αυτό που ονομάζεται «λαϊκή ψυχή» - ο όρος συναντάται το πρώτον στις εφημερίδες των Αθηνών στην περίοδο του Μεγάλου Διχασμού. Κοινώς: Ο ΣΥΡΙΖΑ απηλλάγη από τη διαπλοκή, αλλά διαπλέκεται με το πνεύμα της. Ο,τι χειρότερο. Το μόνο στοιχείο της φυσιογνωμίας του που δεν ξεθώριασε εντελώς παρά τις αντιλαϊκές αποφάσεις είναι το λαϊκό. Ο,τι σώζεται βασίζεται στη συνέπεια του πρωθυπουργού να μοιράσει το πλεόνασμα του Προϋπολογισμού επί τρία συνεχόμενα έτη -όχι με τα αξιοκρατικότερα κριτήρια- σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Αυτό του δίνει μια κάποια αξιοπιστία σε κάποιες ομάδες του πληθυσμού. Διότι υπάρχουν και άλλες που δεν θέλουν να ακούν ούτε το όνομά του. Η τετραετία του διέλυσε τη μεσαία τάξη. Για να κάνουμε ταμείο: Μια επιλογή έχει ο Τσίπρας στον δρόμο προς τις εκλογές για να οργανώσει καλύτερα την ήττα του. Δεδομένου του πλήγματος που κατάφερε στη λεγόμενη πατριωτική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ και δεδομένης της συστημικής εικόνας που ισχυρώς εκπέμπει πλέον, θα προσπαθήσει να ξεγελάσει τον λαό με ψευδαίσθηση αντισυστημικότητος. Εκτός από τη Novartis, τα δάνεια των κομμάτων και το ΚΕΕΛΠΝΟ, θα επιχειρήσει να υποδαυλίσει το κοινωνικό μίσος με αφορμή συγκεκριμένες υποθέσεις επιχειρηματιών που απασχολούν τη Δικαιοσύνη. «Αν παίρνεις τα λεφτά του κόσμου από το Χρηματιστήριο με εικονικούς ισολογισμούς, αν δανείζεσαι από τράπεζες και δεν γυρίζεις τα δανεικά, αν κλέβεις την τράπεζά σου και αν, τέλος, “σπας” τα capital controls ενώ οι πολλοί κ.τ.λ. κ.τ.λ. κ.τ.λ.», ιδού ποιο θα είναι το ιδεολόγημα Τσίπρα της τελευταίας στιγμής: «Η Ελλάδα των πολλών έναντι της Ελλάδας των ολίγων», υποτίθεται. Οχι αρκετό για να ανακάμψει, ίσως τόσο όμως για να χάσει αξιοπρεπώς. Τα καθρεφτάκια σώθηκαν.