Η... υψηλή ραπτική της οθωμανικής περιόδου

Η σπάνια φορεσιά των δυτικών Βαλκανίων «ντουλαμάς» και «πιρπιρί» παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη

Ρεπορτάζ
Γιώτα Βαζούρα

Για τους άνδρες είναι ο ντουλαμάς και για τις γυναίκες το πιρπιρί (ετυμολογικά προέρχεται από το πέρπιλο, δηλαδή το λαμπερό). Σε ένα εξαιρετικά σπάνιο ένδυμα, που φορέθηκε στα δυτικά Βαλκάνια την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και εμφανίζει άπειρες εκδοχές και πολύχρωμα διακοσμητικά, είναι αφιερωμένη η τρέχουσα έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς.

Η έκθεση φέρει την επιστημονική επιμέλεια της ιστορικού του ενδύματος και προέδρου του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος Ιωάννας Παπαντωνίου και σε αυτήν παρουσιάζεται η μακρόχρονη σχέση της με το εν λόγω ένδυμα: Μια σχέση κατά βάση ερευνητική αλλά και δημιουργική, μια και το ρούχο αποτέλεσε μια σταθερή πηγή έμπνευσης κατά την πολυετή πορεία της στο θέατρο.

Αλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι το αχνάρι του ντουλαμά χρησιμοποιήθηκε από εκείνη σε παραστάσεις όπως «Χοηφόρες» και «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου, στην «Εκάβη» του Ευριπίδη, στον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπρεχτ αλλά και στους «Δραπέτες της σκακιέρας» των Γιώργου Κουρουπού και Ευγένιου Τριβιζά.

Η άφιξη του Οθωνα

Η εικαστική αφήγηση αρχίζει με μια ιστορική αναδρομή, με την παρουσίαση του πίνακα «Αφιξη του Οθωνα στο Ναύπλιο», ενώ στην έκθεση θα δει κανείς μια σειρά από εξαιρετικές φορεσιές, που προέρχονται από τις συλλογές του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος στο Ναύπλιο. Μεταξύ αυτών, θα παρουσιαστούν και λευκοί ντουλαμάδες, ειδικά κατασκευασμένοι για το Μπενάκη από τον Αριστείδη Τζονευράκη, για να καταδειχθεί η δυναμική του ντουλαμά ακόμη και στο λευκό χρώμα, μια και το κόκκινο είναι αυτό που δεσπόζει στο εν λόγω ένδυμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην τελευταία ενότητα της έκθεσης θα φιλοξενηθούν δημιουργίες νεότερων σχεδιαστών, μεταξύ των οποίων έργα των Angelos Bratis, Deux Hommes, Vassilis Emmanuel Zoulias, Zeus & Dione.

Μάλιστα, όπως είπε και η ίδια η κυρία Παπαντωνίου, πρωτοασχολήθηκε με τον ντουλαμά την περίοδο που σχεδίαζε τα κοστούμια για τις «Χοηφόρες» με πρωταγωνίστρια τη Λυδία Κονιόρδου.

• Info: Η έκθεση με τίτλο «Ντουλαμάς ο μεγαλοπρεπής. Ενα πανωφόρι αλλιώτικο από τα άλλα» θα φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη έως τις 26 Μαΐου.